Xildhibaannada Baarlamaanka Federaalka oo ka Dooday Wax-ka-beddelka Dastuurka KMG ah

Xildhibaannada Baarlamaanka Federaalka oo ka Dooday Wax-ka-beddelka Dastuurka KMG ah

Xubnaha labada aqal ee Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya ayaa Sabtidii ku yeeshay kulan wadajir ah magaalada Muqdisho, kaas oo diiradda lagu saaray dood ku saabsan wax-ka-beddelka lagu sameynayo Dastuurka KMG ah, gaar ahaan qodobbo muhiim ah oo la xiriira nidaamka federaalka iyo qeybsiga awoodaha.

Kulankan oo ahaa kalfadhigii toddobaad ee fadhiga hadda socda, isla markaana ahaa kulankii 11-aad ee wadajir ah ee labada aqal, ayaa lagu falanqeeyay Cutubka Afraad ee hindisaha wax-ka-beddelka dastuurka. Xildhibaannadu waxay si gaar ah uga doodeen Qodobada 49, 50 iyo 54, kuwaas oo guud ahaan quseeya qaab-dhismeedka nidaamka federaalka, xiriirka dowladda dhexe iyo dowlad-goboleedyada, iyo sida awoodaha loo qeybsanayo.

Kulanka waxaa shir-guddoominayay Guddoomiye Ku-xigeenka Koowaad ee Aqalka Sare, Cali Shabaan Ibraahim, iyadoo ay wehliyaan Guddoomiye Ku-xigeenka Labaad ee Golaha Shacabka, Cabdullaahi Cumar Abshirow, iyo Guddoomiye Ku-xigeenka Labaad ee Aqalka Sare, Cabdullaahi Xirsi Timacadde.

Intii uu kulanku socday, Guddoomiyaha Guddiga Wadajirka ah ee Baarlamaanka u qaabilsan dib-u-eegista dastuurka, iyo Guddiga Madaxa Bannaan ee Dib-u-eegista iyo Hirgelinta Dastuurka, ayaa xildhibaannada u soo bandhigay warbixin kooban oo ku saabsan wax-ka-beddelka la soo jeediyay ee Qodobada 49, 50 iyo 54. Warbixinta ayaa lagu sharaxay sababaha keenay isbeddelladan iyo saameynta ay ku yeelan karaan nidaamka maamul ee federaalka Soomaaliya.

Kadib, xildhibaannada labada aqal ayaa ka dooday soo-jeedinta, iyagoo talooyin u gudbiyay guddiyada ku shaqada leh si dib loogu eego. Hoggaanka Baarlamaanka ayaa sheegay in doodahani ay ka mid yihiin wejiga labaad ee geeddi-socodka dib-u-eegista dastuurka, kaas oo lagu doonayo in lagu dhammaystiro dib-u-habeynta muddo dheer dib u dhacday tan iyo markii la ansixiyay Dastuurka KMG ah sanadkii 2012.

Cali Shabaan Ibraahim ayaa sheegay in doodda wax-ka-beddelka ay sii socon doonto kulanka wadajirka ah ee xiga, kaas oo loo qorsheeyay maalinta Isniinta, maadaama ay weli jiraan qodobo muran badan dhaliyay.

Kulankan ayaa dhacay saacado kadib markii hoggaanka Golaha Shacabka ay shaqada ka joojiyeen 19 xildhibaan, kuwaas oo lagu eedeeyay inay si isdaba joog ah u carqaladeeyeen hawlaha Baarlamaanka intii uu socday fadhi 2-dii Febraayo. Go’aankan edbinta ah, oo lagu shaaciyay warqad ka soo baxday xafiiska Ku-simaha Guddoomiyaha iyo Guddoomiye Ku-xigeenka Labaad ee Golaha Shacabka, Cabdullaahi Cumar Abshirow, ayaa lagu sababeeyay jebinta xeer-hoosaadka Baarlamaanka iyo carqaladeyn sharci-dejin.

Arrintan ayaa muujisay heerka uu gaarsiisan yahay khilaafka ku saabsan wax-ka-beddelka dastuurka, kaas oo wajahaya mucaaradad xooggan oo ka imaanaysa qaar ka mid ah xildhibaannada, ururrada mucaaradka iyo dowlad-goboleedyo ay ka mid yihiin Puntland iyo Jubbaland.

Dib-u-eegista dastuurka ayaa noqotay mid ka mid ah arrimaha ugu muranka badan siyaasadda Soomaaliya, iyadoo dadka dhaliila ay ka digayaan in isbeddellada la soo jeediyay ay wax ka beddeli karaan dheelitirka awoodaha u dhexeeya Muqdisho iyo maamullada, halka taageerayaashu ay ku doodayaan in wax-ka-beddelku yahay tallaabo lama huraan u ah dhammaystirka geeddi-socodka dowlad-dhiska iyo helitaanka dastuur rasmi ah oo dhammeystiran.