Socodku wuxuu wanaajiyaa caafimaadka wadnaha wuxuuna yareeyaa halista kansarka

 Nolosha dheer.. waxaad leedahay caadadan hal mar ama laba jeer toddobaadkii

Socodka 8,000 oo tillaabo, ama qiyaastii 6.4 kilomitir, hal ama laba jeer toddobaadkii waxay gacan ka geysataa hoos u dhac weyn oo ku yimaadda halista dhimashada hore, sida lagu sheegay daraasad la daabacay Talaadadii.

Waxaa hore loo ogaa in dhaqdhaqaaqa jireed ee joogtada ahi uu yareeyo khatarta dhimashada, laakiin daraasaddan oo lagu daabacay joornaalka "Gamma Network Open" ayaa ka hadashay faa'iidooyinka caafimaad ee socodka xoogga leh dhowr maalmood oo keliya todobaadkii.

Cilmi-baarayaal ka socda Jaamacadda Kyoto iyo Jaamacadda California, Los Angeles, ayaa falanqeeyay xogta 3,101 dadka qaangaarka ah ee Maraykanka.

Cilmi-baadhayaashu waxay ogaadeen in kuwa socda 8,000 oo tallaabo ama wax ka badan hal mar ama laba jeer toddobaadkii ay 14.9 boqolkiiba dhimashadu ka yar tahay kuwa aan soconin muddo 10 sano ah.

Kuwa sidaas u fogaaday 3 ilaa 7 jeer usbuucii waxay lahaayeen boqolkiiba 16.5 khatarta dhimashada.

Faa'iidooyinka lugaynta ee 8,000 tallaabo ama in ka badan hal ama laba jeer toddobaadkii ayaa aad uga muuqda dadka da'doodu ka weyn tahay 65 jir.

Waxay ku soo gabagabeeyeen daraasadda in "dadku ay faa'iidooyin caafimaad oo la taaban karo ka gaari karaan socodka maalmo yar toddobaadkii."

Cilmi-baadhayaashu waxay daraasaddan ku saleeyeen tillaabooyinka maalinlaha ah ee ay diiwaangeliyeen ka qaybgalayaashu intii u dhaxaysay 2005 iyo 2006 ka dibna waxay daraaseeyeen heerka dhimashadooda 10 sano ka dib.

632 ka mid ah dadka daraasaddan lagu soo daray ayaan gaarin xadka 8 kun oo tallaabo ugu yaraan hal maalin todobaadkii, halka la ogaaday in 532 qof ay socdaan lacagtan ama in ka badan hal mar ama laba jeer toddobaadkii, iyo in 1937 qof ay socdaan masaafadan 3 ilaa 7 jeer todobaadkii.

Dadka Maraykanku waxay socdaan celcelis ahaan 3,000 ilaa 4,000 tillaabo maalintii, sida laga soo xigtay xogta Mayo Clinic, taas oo ku nuuxnuuxsatay in u socodka sida dhaqdhaqaaqa jireed ee caadiga ah uu yareeyo khatarta cudurrada wadnaha, buurnaanta, sonkorowga, dhiig karka iyo niyad-jabka.

Saynis yahanadu waxay xuseen in cilmi-baadhistu ay muujisay "xidhiidh ka dhexeeya tirada maalmaha uu qofku socdo 8,000 oo tallaabo ama ka badan todobaadkii iyo khatarta hoose ee cudurrada wadnaha iyo dhammaan sababaha kale."